Leer

 


Denk


Doe!


Creativiteit van een hoogbegaafd en hoogsensitief kind

Door Janneke Luijkx, 21 september 2019

Niet naar school

Is jouw kind hoogbegaafd en hoogsensitief en wil je kind niet naar school? Heeft je kind buikpijn, hoofdpijn of loop je de hele weg met een huilend kind naar school? Is je kind continue boos of heeft hij of zij juist plotselinge woede-aanvallen?
Het kan zijn dat de talenten en het creatieve, associatieve denken van je kind niet worden gezien.  En dat je kind zich daardoor aanpast aan het lineaire schoolse denken of zich er juist tegen verzet, met alle gevolgen van dien.

Lastig om een goede school te vinden

Als je kind hoogbegaafd is, een grote zintuiglijke gevoeligheid en een groot creatief denkvermogen heeft, is het vaak lastig voor je kind om een goede plek te vinden op de basisschool. Als je kind hierdoor veel negatieve ervaringen heeft op school, wil je er alles aan doen om de situatie te veranderen zodat het beter gaat met je kind. Dit valt niet altijd mee en dat is begrijpelijk.



Creatief denken en fouten maken 


Ons schoolsysteem is veelal gericht op de fouten die een kind maakt en hoe die verbeterd kunnen worden. Doordat een hoogbegaafd en hoogsensitief kind vaak zelfkritisch is, kan het zijn dat hij of zij het maken van fouten sneller als negatief ervaart.

Negatieve ervaringen


Want wist je dat één negatieve ervaring zwaarder weegt dan drie positieve ervaringen? Dit komt doordat ons brein sterker reageert op negatieve stimuli. Onze acties worden daardoor meer beïnvloed door negativiteit, dan door positiviteit. Dit is evolutionair gezien een belangrijke functie. Onze voorouders konden zo overleven: door zich op het negatieve te richten, herkenden zij gevaar en konden direct op de vlucht slaan. Inmiddels leven we niet meer tussen leeuwen en tijgers (niet letterlijk in ieder geval ;)) en toch is ons brein op deze manier blijven denken. 

Meerdere oplossingen bij een vraag

Daarbij is in lesmethodes en bij toetsen meestal maar één oplossing mogelijk, waardoor alternatieve, creatieve denkwijzen niet gestimuleerd worden. Want op school leert je kind aan om op zoek te gaan naar één oplossing en leert je kind het af om te denken in oneindige mogelijkheden. Je kind leert logisch denken aan en leert creatief denken af (Barbara Sophia Tamems, handboek luchtkastelen bouwen voor kinderen).

Waar liggen de 10 minuten?

Juist dit originele out of the box denken is kenmerkend voor een hoogbegaafd en hoogsensitief kind. Een mooi voorbeeld hiervan ontstond tijdens een experiment dat we deden in de plusklas bij Leer, denk doe! Bij de benodigdheden voor het experiment stond naast muntjes en water ook: 10 minuten. We vragen de kinderen altijd zelf de instructie goed te lezen en dan in de kast te zoeken naar de spullen. ‘Waar vinden we tien minuten?’ is een vraag die al snel rees. ‘Misschien ligt het ook in de kast,’ opperde een jongen. ‘Of onder de verwarming,’ vulde een meisje aan, terwijl ze onder de verwarming keek. Dit zijn geweldige gedachten en droge humor.

Minder vertrouwen

Als deze manier van denken van een hoogbegaafd en hoogsensitief kind als vreemd of kinderachtig bestempeld wordt, dan krijgen deze kinderen steeds minder vertrouwen in hun eigen kunnen en kunnen ze hun gedachten zelfs als dom gaan ervaren.
Gemakkelijke opgaven bij testen gaan fout, omdat deze niet geloven dat het echt zo makkelijk zal zijn. En doordat ze oneindig veel antwoorden kunnen bedenken bij een vraag, kunnen zij het juiste antwoord niet kiezen.



Negatieve spiraal


Vervolgens kan er bij een hoogbegaafd en hoofsensitief kind op de volgende manier een negatieve spiraal ontstaan : diep nadenken -> te moeilijk denken -> fouten maken -> onzeker worden -> twijfelen aan denken -> fouten maken -> nog onzekerder worden (Esther Bergsma, hoogsensitieve kinderen)
Deze negatieve spiraal blijft vaak in stand door de negatieve gedachten die je kind heeft en waar we door de evolutie zoveel aandacht aan besteden. De gedachten leiden tot vervelende gevoelens en die gevoelens leiden vervolgens weer tot ineffectief gedrag of lichamelijke problemen, zoals woede-aanvallen of buikpijn.

Positieve aandacht voor anders denken

Alleen al acceptatie door de omgeving voor het anders denken van een hoogbegaafd en hoogsensistief kind, kan veel lucht geven. Vaak wordt in een gezin met hoogbegaafde kinderen wel op een andere manier gedacht. Thuis kunnen deze kinderen zich wel op de manier uiten die bij hen past. Dan zie je dat kinderen in een vakantieperiode, als de afstand van school groter wordt, beter in hun vel gaan zitten, omdat ze zich minder aan hoeven te passen.
In de plusklas van Leer, denk en doe! accepteren we deze manier van denken volledig. Wij gaan ook graag mee in de gedachtenkronkels van kinderen die hoogbegaafd en hoogsensitief zijn.
Zo hebben we in het voorbeeld over het zoeken naar de benodigde tien minuten bij een experiment, ook bedacht waar deze zouden kunnen liggen.

Stimuleren van creativiteit

We stimuleren creativiteit ook. Kinderen komen niet voor niets bij ons, soms zijn ouders al een tijd aan het zoeken naar oplossingen. Als een kind net in de plusklas komt, merken we dat kinderen zichzelf al veroordelen op het creatieve denken, zij vinden het raar. Of zij zitten in de negatieve spiraal en denken dat zij niets kunnen.



Het belang van creativiteit en verbeelding


Terwijl creatief denken zo belangrijk is. Albert Einstein zei het al: 'Imagination is more important than knowledge.' Het helpt ons ons potentieel te ontwikkelen voorbij de grenzen van kennis alleen. Kennis is dat wat je leert en opslaat in je brein en wat je kunt reproduceren. Creatief denken is het voortborduren op die kennis, er is dan sprake van een brede intelligentie. Het gaat dan om hoe je de kennis toepast (Jenny de Bode en Lia Nijman, Hoe bedenk je het?!). 
Volgens de taxonomie van Bloom behoort creëren tot de hogere orde vragen. Het gaat bij creëren om de vaardigheid om met behulp van het geleerde nieuwe ideeën, oplossingen, producten te ontwikkelen. De taxonomie van onderwijspsycholoog Benjamin Bloom is een van de meest gebruikte manieren om verschillende kennisniveaus in te delen. Er wordt gesproken van hogere en lagere orde denkvragen.

Fantasie in de maatschappij

Wij denken dat de Smartphone niet uitgevonden was, als niet iemand ooit heel creatief bedacht had dat je naast bellen ook spelletjes kon doen en je agenda bij kon houden. Nu lijkt dat heel normaal, maar tot 1991 werd er echt alleen gebeld met een mobiele telefoon. Er is een creatief brein nodig om iets voor te stellen wat er nog niet is. Om nogmaals met Einstein te spreken: 'Imagination is describing everything that we can potentially know in the future'. Niet alleen bij het uitvinden van nieuwe producten is creatief denken belangrijk, door de snelle ontwikkelingen in de maatschappij wordt de vraag naar innovatieve werknemers op allerlei gebieden steeds groter.

Voorbeeld uit de Leer, denk en doe! plusklas

Op een ochtend deden we de creatieve denkoefening ‘Een recept van jezelf geven’ uit het boek ‘Hoe bedenk je het?!’ Het is hierbij de bedoeling dat je bedenkt wat je was, als je een gerecht zou zijn en daar een recept bij bedenkt. Wij vinden dit een leuke en bovendien leerzame opdracht.
Een jongen die toen net in de plusklas begonnen was, was erg terughoudend en kon niets bedenken. Hij vond het maar een vreemde opdracht. Met moeite heeft hij twee plaatjes met eten uit een tijdschrift geknipt en daar iets bij bedacht.
Een schooljaar en zeventien creatieve opdrachten later, is hij helemaal om. Hij vindt het nu heel normaal te praten over zijn ideeën en is zelfs trots dat hij zoveel fantasie heeft. ‘Dat is héél belangrijk,’ benadrukt hij.



Succeservaring door doorzetten

Hij heeft succeservaringen opgedaan door door te zetten bij het creatief denken, door toch het recept over zichzelf te maken en ook de andere creatieve opdrachten die hij in het begin lastig vond. Dit is belangrijk voor een hoogbegaafd en hoogsensitief kind.
We hebben hem hier stap voor stap bij begeleid, door voor hem passende opdrachten te bedenken en hem begeleid om door te zetten terwijl hij weerstand voelde. Uiteindelijk bleek dat zijn creatieve denkvermogen zeer hoog is, hij had het alleen goed weggestopt.
Hij heeft gemerkt dat creatief denken ook positief ervaren kan worden door te filosoferen met kinderen die op dezelfde manier denken. Door afstemming met de school wordt deze manier denken daar nu ook meer gestimuleerd.

Trots

Wij als begeleiders zijn helemaal trots dat deze jongen dit proces is doorgegaan en zoveel bereikt heeft. Hij heeft daar niet alleen nu plezier van, ook in zijn latere werkende leven komen deze vaardigheden zeer van pas! En wat vooral belangrijk is: door het erkennen van zijn talenten, heeft hij veel meer zelfvertrouwen.

Plusklas voor jouw kind?

Denk je dat de plusklas van Leer, denk en doe! ook iets voor jouw kind kan betekenen. Op zaterdag 2 november 2019 organiseren we een gratis proefles, zodat je kind zelf de meerwaarde kan ervaren. Ook vertellen we je daarbij achteraf hoe het gegaan is en wat wij opgemerkt hebben. Dit kunnen we eventueel ook terugkoppelen naar de school van je kind. Voor meer informatie over de plusklas klik hier.

Gebruik het formulier onderaan de website voor meer informatie  of om in te schrijven voor de proefles óf stuur een e-mail naar info@leerdenkdoe.nl

Wij zijn ook bereikbaar op 06-42356645 of 06-36301552


Afbeeldingen van Pezibear, DarkWorkX, Rubberduck1951 en Ben Kerckx via Pixabay

Leer, denk en doe!

De sleutel naar je talent

Leer, denk en doe!

De plusklas is voor kinderen
van 4 t/m 12 jaar.

Bewegen en denken

Na de beweging is het tijd om na te denken over je pluswerk of je eigen project.

Filosofie

Vaak ontstaan er diepzinnige
gesprekken.

Smartgame

Ook is er tijd voor een smartgame, waarbij je steeds meer uitgedaagd wordt.